هنر شفاف اندیشیدن

image_pdfimage_print

معرفی کتاب: هنر شفاف اندیشیدن

هنر شفاف اندیشیدن“انتخاب‌های زیاد، منجر به نارضایتی می‌شوند. چگونه می‌توانی مطمئن باشی از بین دویست گزینه‌ای که احاطه و سردرگمت کرده‌اند گزینه‌ی درست را انتخاب می‌کنی؟ پاسخ این است: نمی‌توانی. هر چه گزینه‌های بیشتری داشته باشی، نامطمئن‌تر خواهی بود و متعاقبش ناراضی‌تر. خب چه می‌توانی بکنی؟ قبل از آن که پیشنهادهای موجود را بررسی کنیم، به دقت فکر کن چه می‌خواهی. معیارهایت را بنویس و جداً به آن‌ها پایبند باش. همچنین درک کن هرگز نمی‌توانی تصمیم کاملی بگیری. با توجه به سیلاب احتمالات، داشتن چنین هدفی نوعی «کمال‌گرایی غیرمنطقی» محسوب می‌شود. در عوض، یاد بگیر یک تصمیم «خوب» را دوست داشته باشی. بله، حتی در مورد شریک زندگی. آیا فقط باید به دنبال بهترین‌ها بود؟ در عصر تنوع نامحدود، عکس آن صدق می‌کند. حالت بهینه در شرایط جدید چنین است: خوب بودن به اندازه‌ی کافی.”

یکى از بهترین کتبى که اخیرا بدستم رسید و آغازیدم اثر شگفت انگیز رالف دوبِلى سوییسى بود، ماجرا این بود که من به اقتضاى کار درمان و نیمچه کار مدیریتیم، اکثرا در معرض تصمیمات سخت هستم و متوجه شده بودم که هرچقدر حرفه اى تر میشوى، مغز از میانبرهاى خطرناک ترى استفاده میکند تا مسائلش را ظاهرا حل کند، در دوران تحصیلم در مدیریت کسب وکار، سردرسهاى استاد نازنینم دکتر عیسایىِ دانشگاه شریف، موضوع خطاهاى شناختى برایم در ترکیب با دانشِ اندکِ قبلیم از نوروساینس؛کاملا جذاب شد،
یکماه پیش در استانبول کتاب را گرفتم و همان شب دوست خوبم ،خشایار حاج سیدجوادى، تصویر کتابى با ترجمه عادل فردوسى پور را برایم فرستاد که نشر چشمه  همان هفته منتشر کرده بود که در کمال مسرت به همان اثر بین المللى دوبِلى تعلق داشت
ساجد متولیان را خوانندگان سایت میشناسند و حقا معرفی خوبی از کتاب به ما لطف کرده است
#خطاهاى_شناختى #نشر_چشمه#روانشناسى_اجتماعى

خطاهای شناختی (Cognitive Distortions) الگوهای فکری اغراق شده یا غیرمنطقی هستند که موجب تداوم اثرات ناشی از آسیب‌های روانی به ویژه افسردگی و اضطراب می‌شوند. اولین بار آرون تی بِک (Aaron T. Beck) روان‌درمانگر آمریکایی و از بنیانگذاران روش روان‌درمانی شناختی (Cognitive Therapy) بسترهای اولیه مطالعه خطاهای شناختی را فراهم نمود و سپس همکار و دانشجویش دیوید دی برنز (David D. Burns) تحقیقات بِک را ادامه داد. خطاهای شناختی را می‌توان افکاری دانست که موجب می‌شوند تا افراد واقعیت را به شکلی تحریف شده درک نمایند. این الگوهای فکری اغلب باورها، افکار و احساسات منفی را در فرد تشدید می‌نمایند. خطاهای شناختی در شیوه‌ای که یک فرد رویدادهای زندگی را ادراک می‌نماید اختلال ایجاد می‌کنند و همین امر می‌تواند موجب شود تا فرد یک نگرش کاملاً منفی نسبت به دنیا پیدا نماید و مستعد ابتلاء به افسردگی یا اضطراب گردد [۱].

روان‌درمانگرانی همچون آرون تی بک، دیوید دی برنز و آلبرت الیس (Albert Ellis) که از پیشگامان و توسعه‌دهندگان روش‌های روان‌درمانی شناختی و شناختی – رفتاری (Cognitive Behavioral Therapy) می‌باشند در روش‌های درمانی خود سعی می‌نمایند که ابتدا درمان‌جو را با خطاهای شناختی خود و باورهای نادرستی که از آن خطاها ایجاد شده‌اند آشنا سازند و از این طریق روند درمان فرد را تسهیل نمایند. آشنایی با خطاهای شناختی این مزیت را در پی دارد که فرد از تله‌ها و میانبرهای ذهنی خویش آگاه می‌شود و بر اساس درک واقع‌بینانه‌تری از دنیا تصمیم‌گیری می‌نماید‌.

رولف دوبلی (Rolf Dobelli) متولد سال ۱۹۶۶ نویسنده، رمان‌نویس و کارآفرین سوئیسی است. او مدرک (MBA) و دکتری فلسفه اقتصاد از دانشگاه سنت‌گالن سوئیس دارد. دوبلی از مؤسسان getAbstract، بزرگ‌ترین فراهم‌آورنده‌ی خلاصه‌ی کتاب است. عمده شهرت وی به خاطر کتاب هنر شفاف اندیشیدن (The Art of Thinking Clearly) است که به سرعت به موفقیت دست یافت و در صدر جدول کتاب‌های پرفروش آلمان قرار گرفت. این کتاب به بسیاری از زبان‌ها ترجمه شده و در ایران نیز به تازگی توسط نشر چشمه و با ترجمه عادل فردوسی‌پور، بهزاد توکلی و علی شهروز به بازار کتاب عرضه شده است. دوبلی در این کتاب نزدیک به صد خطای شناختی شایع که در زندگی روزمره با آن‌ها مواجه هستیم را به شیوه‌ای جذاب و همراه با ذکر مثال‌های کاربردی و ملموس معرفی نموده است. در ادامه گزیده‌ای از مطالب این کتاب را برای شما آورده‌ایم.

==============================================================

عنوان کتاب: هنر شفاف اندیشیدن

مولف: رولف دوبلی

مترجمین: عادل فردوسی‌پور، بهزاد توکلی و علی شهروز

ناشر: نشر چشمه

نوبت چاپ: چاپ دوم، بهار ۱۳۹۴

آدرس در پایگاه خانه کتاب:

http://ketab.ir/modules.php?name=News&op=pirbook&bcode=1945573&cou=

==============================================================

در زندگی روزمره، چون موفقیت بیش از ناکامی به چشم می‌آید، تو دائماً شانس موفقیت خود را بیش از اندازه تخمین می‌زنی. خطای بقا، یعنی افراد دائماً احتمال موفقیت خود را بیش از حد تخمین بزنند.

==============================================================

هر گاه ما عوامل انتخاب را با نتایج آن اشتباه می‌گیریم، طعمه‌ی چیزی می‌شویم که نسیم طالب (نویسنده کتاب قوی سیاه) به آن توهم بدن شناگر می‌گوید. منظور از توهم بدن شناگر آن است که شناگران حرفه‌ای به این خاطر که با شدت تمرین می‌کنند بدن‌هایشان زیبا نمی‌شود، بلکه به خاطر اندام مناسب‌شان است که شناگران خوبی می‌شوند.

==============================================================

آیا تا به حال یک صورت را در بین ابرها دیده‌ای یا شکل کلی حیوانات را در یک سنگ مشاهده کرده‌ای؟ البته. کاملاً هم طبیعی است. مغز انسان به دنبال الگوها و قوانین است. در واقع، آن را به یک قدم به جلو می‌برد: اگر هیچ الگوی خاصی پیدا نکند، از خودش یکی ابداع می‌کند (خطای دسته‌بندی).

==============================================================

تأئید اجتماعی که گاهی سخت‌گیرانه از آن به عنوان غریزه‌ی جمع‌گرایی یاد می‌شود، تأکید می‌کند افراد وقتی مثل بقیه عمل می‌کنند احساس می‌کنند رفتارشان درست است. به عبارت دیگر، هر چه تعداد بیشتری از مردم عقیده‌ی خاصی را دنبال کنند، ما آن عقیده را بهتر (درست‌تر) می‌پنداریم. و هر چه تعداد افرادی که رفتار خاصی را بروز می‌دهند بیشتر باشد، این رفتار از سوی دیگران مناسب‌تر ارزیابی می‌شود. البته که این امر مضحک است. سامرست موام می‌گوید: «اگر پنجاه میلیون نفر چیز احمقانه‌ای بگویند، آن چیز کماکان احمقانه است.»

==============================================================

خطرناک‌ترین حالت خطای هزینه‌ی هدررفته وقتی است که زمان، پول، انرژی یا عشق زیادی صرف چیزی کرده‌ باشیم. این هزینه کردن دلیلی می‌شود برای ادامه دادن، حتی اگر با موضوعی محکوم به شکست سر و کار داشته باشیم. هر چه بیشتر سرمایه‌گذاری کنیم، هزینه‌ی هدررفته بیشتر می‌شود و بیشتر مجبور می‌شویم ادامه دهیم.

==============================================================

خطای تأئید مادر همه‌ی تصورهای غلط است. چنین چیزی تمایل به تفسیر اطلاعات جدید به گونه‌ای است که با تئوری‌های موجود، باورها و اعتقادات ما هماهنگ باشد. به بیان دیگر، هر اطلاعات جدیدی را که با نظرهای کنونی ما تناقض داشته باشند فیلتر می‌کنیم (شواهد متضاد). این یک عادت خطرناک است.

==============================================================

اثر مقایسه‌ای را به طور خلاصه اینگونه می‌توان تعریف کرد: اگر ما خود چیزی داشته باشیم که زشت، ارزان یا کوچک باشد، یک چیز دیگر را زیبا، گران‌بها یا بزرگ در نظر می‌گیریم ما در واقع با قضاوت‌های مطلق مشکل داریم.

==============================================================

خطای بازنگری از متداول‌ترین خطاهاست. می‌توان آن را به درستی پدیده‌ی «من به تو گفته بودم» نامید: وقتی به گذشته نگاه می‌کنیم، همه چیز واضح و اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. چرا خطای بازنگری خطرناک است؟ خب، به خاطر این که منجر به آن می‌شود که ما توانایی پیش‌بینی خود را دست بالا بگیریم و این باعث می‌شود بیش از حد به دانش خود اعتماد کنیم و در نتیجه ریسک‌های زیادی را بپذیریم.

==============================================================

هرگز یک تصمیم را صرفاً براساس نتیجه‌اش ارزیابی نکن، به خصوص زمانی که تصادفی بودن یا «عوامل خارجی» در آن نقش داشته باشند. یک نتیجه‌ی بد لزوماً نشان‌دهنده‌ی یک تصمیم بد نیست و برعکس.

==============================================================

انتخاب‌های زیاد، منجر به نارضایتی می‌شوند. چگونه می‌توانی مطمئن باشی از بین دویست گزینه‌ای که احاطه و سردرگمت کرده‌اند گزینه‌ی درست را انتخاب می‌کنی؟ پاسخ این است: نمی‌توانی. هر چه گزینه‌های بیشتری داشته باشی، نامطمئن‌تر خواهی بود و متعاقبش ناراضی‌تر. خب چه می‌توانی بکنی؟ قبل از آن که پیشنهادهای موجود را بررسی کنیم، به دقت فکر کن چه می‌خواهی. معیارهایت را بنویس و جداً به آن‌ها پایبند باش. همچنین درک کن هرگز نمی‌توانی تصمیم کاملی بگیری. با توجه به سیلاب احتمالات، داشتن چنین هدفی نوعی «کمال‌گرایی غیرمنطقی» محسوب می‌شود. در عوض، یاد بگیر یک تصمیم «خوب» را دوست داشته باشی. بله، حتی در مورد شریک زندگی. آیا فقط باید به دنبال بهترین‌ها بود؟ در عصر تنوع نامحدود، عکس آن صدق می‌کند. حالت بهینه در شرایط جدید چنین است: خوب بودن به اندازه‌ی کافی.

==============================================================

مراجع:

[۱] http://en.wikipedia.org/wiki/Cognitive_distortion

تهیه وتنظیم: سید ساجد متولیان

عضو دپارتمان MBTI – خانه توانگری طوبی

19 thoughts on “هنر شفاف اندیشیدن

  1. روش‌های درمانی خود سعی می‌نمایند که ابتدا درمان‌جو را با خطاهای شناختی خود و باورهای نادرستی که از آن خطاها ایجاد شده‌اند آشنا سازند و از این طریق روند درمان فرد را تسهیل نمایند. آشنایی با خطاهای شناختی این مزیت را در پی دارد که فرد از تله‌ها و میانبرهای ذهنی خویش آگاه می‌شود و بر اساس درک واقع‌بینانه‌تری از دنیا تصمیم‌گیری می‌نماید‌.
    مرسی خیلی مفیدبود.

    [پاسخ]

  2. سلام دکتر شیری.
    این پاراگراف یعنی چی؟ یعنی جمله( کار نیکو کردن از پر کردن است) کاملا نادرسته؟یعنی سعی و کوشش هیچ نقشی توی زندگی نداره؟؟یعنی همه چیز ذاتیه؟؟؟
    “”هر گاه ما عوامل انتخاب را با نتایج آن اشتباه می‌گیریم، طعمه‌ی چیزی می‌شویم که نسیم طالب (نویسنده کتاب قوی سیاه) به آن توهم بدن شناگر می‌گوید. منظور از توهم بدن شناگر آن است که شناگران حرفه‌ای به این خاطر که با شدت تمرین می‌کنند بدن‌هایشان زیبا نمی‌شود، بلکه به خاطر اندام مناسب‌شان است که شناگران خوبی می‌شوند.””

    [پاسخ]

    ساجد پاسخ در تاريخ خرداد ۲۲ام, ۱۳۹۴ ۱:۳۶ ق.ظ:

    منظور از خطای توهم بدن شناگر آن است که فرد شناگر چون از ابتدا هیکل مناسبی داشته در رشته شنا موفق شده نه این که چون مرتب شنا کرده هیکلش خوش فرم شده. یا افرادی که به عنوان مدل در تبلیغات لوازم آرایشی حضور پیدا میکنن خودشان چهره جذابی دارند نه این که چون آرایش کرده اند زیبا و جذاب به نظر میرسند. این که در فلان دانشگاه دانشجویان بسیار موفقی تحصیل میکنند لزوما به این معنی نیست که آن دانشگاه خیلی قوی است بلکه شاید شرایط قبولی در آن دانشگاه سختگیرانه باشد. در همه این موارد ما عامل انتخاب را با نتیجه اشتباه میگیریم. دقت کنین این موضوع قابل تعمیم به همه موارد نیست مثلا این که یک فرد با ملیت ایرانی که از پدر و مادری ایرانی متولد شده به خوبی روسی صحبت میکنه به این دلیل است که روسی صحبت کردن رو تمرین کرده است چون زبان یک مهارت اکتسابی است. توضیحات بیشتر در کتاب آمده است.

    [پاسخ]

  3. ۲ تا موضوع رو در مورد سامانه میخواستم بگم :

    * به نظرم جای خالی لینک اصلی سایت شما یعنی http://doctorshiri.com/fa/
    در سامانه احساس میشه…یعنی عبارت و لینک “خانه توانگری طوبی” که با کلیک کردن بر اون مستقیما به صفحه اصلی اینجا اومد…که الان همچین چیزی در سامانه وجود نداره

    ** برای ثبت برچسب ها در سامانه…به نظرم در درجه اول برچسب های ثبت شده نیاز به ۱ ویرایش اولیه دارند و به نظرم خیلی بهتر میشد که مثل سیستم blog.ir کلمات و عبارات کلیدی که میخواستند به عنوان برچسب انتخاب شوند…
    ابتدا تایپ شده و با زدن کلید enter ثبت شوند….
    سیستم حال حاضر سامانه به نظرم در این مورد این نقص رو داره تا جایی اگه خودتون هم نگاه کنید در لینک پایین “،” با ۶۵ مورد فراوانی ۱۰ امین برچسب محبوب شده…

    ببخشید که کامنتم طولانی شد
    ارادتمند شما
    علی صفایی قشقایی
    http://doctorshiri.blog.ir

    *امیدوارم این کامنتم به دستتون برسه…چون در ۲-۳ هفته اخیر…۲-۳ از کامنت هام متاسفانه به دستتون نرسید و تایید نشد…که چون معرفی فیلم و مستند و کتاب بودند.یادم هستند..دوباره براتون میفرستم.

    [پاسخ]

    دکتر شیری پاسخ در تاريخ خرداد ۲۰ام, ۱۳۹۴ ۹:۰۵ ق.ظ:

    علی عزیزم
    میدونید چقدر نقش داشته اید در ایجاد این سامانه و بنابراین از اینکه به توسعه و بهبود آن نیز کمک میکنید ، دستتان را میبوسم
    کامنت تان را برای مدیر سامانه خانم سمانه جهانبخش الان فرستادم تا اجرایی بشود

    [پاسخ]

  4. حالت بهینه در شرایط جدید چنین است: خوب بودن به اندازه‌ی کافی.
    سلام
    دکتر خوب
    من یک مسیر خوب پیدا کردم که به این مطلب می خوره :
    خواستن شفاف -خواستن زیاد -خواستن کافی -خواستن برای دیگران
    این کلمه کافی ادم را مست می کند .

    [پاسخ]

  5. دکتر بابت معرفی کتاب سپاسگزارم

    * دکتر نمیدونم اطلاع دارید یا نه بلاگفا چند هفته ای هست که کلا از کار افتاده و هنوز هم درست نشده و دسترسی به ارشیو کامل و کامنت های وبلاگ ها از دست رفته…باز خدا رو شکر که تونستیم بخش زیادی از اون کامنت ها و پرسش و پاسخ های ارزشمند شما رو جایی ثبت کنیم…فقط امیدوارم بعد از درست شدن دوباره بلاگفا…همه ی ارشیو سر جاش باشه…

    [پاسخ]

    A GH پاسخ در تاريخ خرداد ۱۹ام, ۱۳۹۴ ۱:۲۴ ب.ظ:

    2 تا موضوع رو در مورد سامانه میخواستم بگم :

    * به نظرم جای خالی لینک اصلی سایت شما یعنی http://doctorshiri.com/fa/
    در سامانه احساس میشه…یعنی عبارت و لینک “خانه توانگری طوبی” که با کلیک کردن بر اون مستقیما به صفحه اصلی اینجا اومد…که الان همچین چیزی در سامانه وجود نداره

    ** برای ثبت برچسب ها در سامانه…به نظرم در درجه اول برچسب های ثبت شده نیاز به 1 ویرایش اولیه دارند و به نظرم خیلی بهتر میشد که مثل سیستم blog.ir کلمات و عبارات کلیدی که میخواستند به عنوان برچسب انتخاب شوند…
    ابتدا تایپ شده و با زدن کلید enter ثبت شوند….
    سیستم حال حاضر سامانه به نظرم در این مورد این نقص رو داره تا جایی اگه خودتون هم نگاه کنید در لینک پایین “،” با 65 مورد فراوانی 10 امین برچسب محبوب شده…

    ببخشید که کامنتم طولانی شد…
    ارادتمند شما
    علی صفایی قشقایی
    http://doctorshiri.blog.ir

    *امیدوارم این کامنتم به دستتون برسه…چون در 2-3 هفته اخیر…2-3 از کامنت هام متاسفانه به دستتون نرسید و تایید نشد…که چون معرفی فیلم و مستند و کتاب بودند.یادم هستند..دوباره براتون میفرستم.

    [پاسخ]

    دکتر شیری پاسخ در تاريخ خرداد ۱۹ام, ۱۳۹۴ ۱۰:۵۶ ب.ظ:

    خیلی چسبید

    [پاسخ]

    آذربانو پاسخ در تاريخ خرداد ۱۹ام, ۱۳۹۴ ۱۱:۴۸ ب.ظ:

    لطفا مرتبط با پست نظر بگذارید!
    aaaaaa
    اقای دکتر شماهم بلاگفایی بودید؟ اره یادش بخیر… راست میگن ایشون بلاگفا از ببخشید دوروزه دیگه درست میشه شروع کرد تا فکر میکنیم به صبرش می ارزه! منتظر ظهور ما باشید…
    ولی من ازش درس بزرگی گرفتم تو زندگی(علاوه برنثارهایم) اینکه میز مدیریت به کسی وفا نمیکنه. یهو زیر پات خالی میشه! واینکه تو مالک هیچی نیستی حتی دفترچه خاطرات اینترنتیت..
    (پله بالاتر نبود و من به اخرین درجه انسانیت رسیدم دراینجا)

    [پاسخ]

    دکتر شیری پاسخ در تاريخ خرداد ۲۰ام, ۱۳۹۴ ۹:۰۶ ق.ظ:

    کم کار شدی آذر!!!

    [پاسخ]

    آذربانو پاسخ در تاريخ خرداد ۲۱ام, ۱۳۹۴ ۱۰:۱۸ ق.ظ:

    هستیم در خدمت!
    والا چه عرض کنم دیدم همه ی هنرهارو که دارم. گلدوزی و خودسوزی و ترمه چاقی و عروسک نمدبافی و دیگه این پایگاه تابستونی رفتم کلاس هنرشفاف اندیشیدن اسم نوشتم.الان درسمون رسیده به توهم بدن زیبای شناگر و سخت مشغول ژرف اندیشیدنیم.

    [پاسخ]

    فرو غ پاسخ در تاريخ خرداد ۲۳ام, ۱۳۹۴ ۲:۵۷ ب.ظ:

    اینجوری که پیداس من حالاحالاهابایست تمرین کنم تاروفرم بیام:×

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *